Bu kapsamli sozluk, kablo tesisati tasarimi, uretimi ve kalite guvencesinde kullanilan en onemli terimleri kapsar. Yeni bir kablo tesisati belirleyen bir muhendis, tedarikci degerlendiren bir satin alma uzmani veya sektoru taniyan biri olun, bu referans kablo tesisati uretiminin dilini guvenle konusmaniza yardimci olacaktir. Tasarim ilkeleri hakkinda daha derin bilgi icin Kablo Tesisati Tasarim Rehberimize bakin.
A
Akım Tasima Kapasitesi (Ampacity) – Bir iletkenin sicaklik derecelendirmesini asmadan surekli olarak tasiyabilecegi maksimum elektrik akimi. Akım tasima kapasitesi; tel kalinligina, yalitim turune, ortam sicakligina ve bir arada destenen iletken sayisina baglidir. Dogru akım tasima kapasitesini secmek, kablo tesisati tasariminda kritik bir adimdir.
AWG (American Wire Gauge) – Elektrik iletken telinin capini belirlemek icin kullanilan standartlastirilmis bir sistem. Daha dusuk AWG numaralari, daha yuksek akım tasima kapasitesine sahip daha kalin teli gosterir. Yaygin kablo tesisati tel boyutlari 28 AWG (kucuk sinyal telleri) ile 4 AWG (agir guc kablolari) arasinda degisir.
Asindirma Direnci – Bir telin yalitiminin veya dis kaplamalarinin bozulmadan surtumeye, surtunmeye veya mekanik asindirmaya dayanma yetenegi. Naylon veya PTFE gibi asindirmaya dayanikli malzemeler, dar alanlarda veya hareketli montajlarda yonlendirilen kablo tesisatlari icin tercih edilir.
B
Arka Kabuk (Backshell) – Kablo giris noktasi icin gerilim giderme, ekranlama sonlandirmasi veya cevre sizdirmazligi saglamak uzere bir konnektorun arka tarafina takilan koruyucu kapak.
Baslık (Boot) – Yalitim, gerilim giderme ve neme veya kirleticilere karsi koruma saglamak icin bir konnektör veya ek yeri uzerine yerlestirilen kalipli veya isi daralmali kapak.
Dallanma Noktasi (Breakout) – Bir kablo tesisatinda bireysel tellerin veya alt demetlerin ana govdeden ayrilarak farkli konnektorlere veya sonlandirma noktalarina yonlendirildigi nokta. Dogru dallanma tasarimi, duzgun yonlendirme ve bakim kolayligi icin onemlidir.
C
Kablo Montaji – Belirli uzunluklara kesilmis, konnektorlerle sonlandirilmis ve montaja hazir eksiksiz bir birim olarak birlestirilmis bir tel veya kablo grubu. Kablo montajlari, Simkab’in hizmet portfoyunde temel bir yer tutar.
Konnektör – Bir tel veya kablonun ucuna takilan ve baska bir tel, kablo veya ekipmana baglanmasini saglayan cihaz. Konnektorler binlerce turde bulunur ve akım degerlendirmesi, pin sayisi, cevre gereksinimleri ve ciftlesme dongulerine gore secilir.
Krimpaj – Terminal namlusunun soyulmus tel iletkeni etrafinda mekanik olarak deforme edilerek bir telin terminale veya kontaga sonlandirilmasi yontemi. Krimpaj, kablo tesisati uretiminde en yaygin sonlandirma yontemidir ve IPC/WHMA-A-620‘ye gore siki kalite standartlarini karsilamasi gerekir. Krimpaj kalite sureclerimiz hakkinda daha fazla bilgi icin Kalite ve Sertifikalar sayfamizi ziyaret edin.
Kesit Analizi – Krimpajli bir terminalin kesilmesi, cilalanmasi ve buyutme altinda incelenmesiyle tel damarlarinin uygun sikistirilmasinin, krimpaj yuksekliginin ve bosluk bulunmamasinin dogrulandigi tahribatli bir kalite testi. IPC/WHMA-A-620’de referans verilen temel bir muayene yontemidir.
Sureklilik Testi – Iki nokta arasinda eksiksiz ve kesintisiz bir devre yolunun var oldugunu dogrulayan elektriksel test. Sureklilik testi, dogru kablamayı dogrulamak ve acik devreleri tespit etmek icin her kablo tesisatina uygulanir.
D
DIN Ray – Kontrol panelleri ve muhafazalar icerisinde devre kesiciler, terminal bloklari ve diger elektriksel bilesenlerin montaji icin kullanilan standart metal ray. Endustriyel makine ve enerji uygulamalarindaki kablo tesisatlari sıklıkla DIN ray montajli bilesenlerle arayuz olusturur.
Derecelendirme Dusurme (Derating) – Ortam sicakligi, desteli iletken sayisi veya yukseklik gibi faktorlere dayali olarak bir telden gecen izin verilen akimi azaltma uygulamasi. Derecelendirme dusurme, gercek dunya kosullarinda guvenli calısmayi saglar.
E–F
EMI (Elektromanyetik Girisim) – Yakinindaki iletkenlerde sinyal butunlugunu bozabilen istenmeyen elektriksel gurultu. Kablo tesisati tasariminda ekranlama ve uygun yonlendirme teknikleri EMI’yi azaltmaya yardimci olur; bu ozellikle telekomünikasyon uygulamalarinda kritik oneme sahiptir.
Yuksuk (Ferrule) – Damarlari bir arada tutmak ve vida veya yay terminalleri icin temiz bir sonlandirma noktasi saglamak icin soyulmus cok damarli telin ucuna krimpajlanan kucuk metal veya plastik kilif. Yuksukler baglanti guvenilirligini artirir ve bircok Avrupa kablaj standardi tarafindan zorunlu tutulur.
Esneme Omru (Flex Life) – Bir kablo veya telin ariza olmadan dayanabilecegi bukme dongüsü sayisi. Yuksek esneme omurlu kablolar, robot kollari veya kablo tasiyicilari gibi surekli hareket iceren uygulamalarda kullanilir.
G–H
Gecis Contasi (Grommet) – Kablo tesisati gecerken telleri asindirmadan korumak ve toz, nem ve titresime karsi sizdirimaz yüzey saglarnagi icin panel veya muhafazadaki bir delige yerlestirilen kaucuk veya silikon halka.
Montaj Tahtasi (Harness Board) – Manuel montaj sirasinda bir kablo tesisatinin yonlendirmesini ve dallanmasini tanimlayan pinler, civiler ve kilavuzlarla donatilmis duz tahta veya aparat. Montaj tahtalari, uretim serileri boyunca boyutsal dogruluk ve tekrarlanabilirlik saglar.
Isi Daralmali Boru (Heat Shrink) – Isitildiginda capi daralan, ek yerlerini yalitmak, acık iletkenleri kapatmak, telleri demetlemek ve gerilim giderme saglamak icin kullanilan termoplastik boru. Su gecirmez sizdirmazlik icin yapistirici astarlı olarak da mevcuttur.
Yuksek Gerilim Testi (Hi-Pot Testi / Dielektrik Dayanim Testi) – Yalitimin nominal gerilime dayanabilecegini dogrulamak icin bir iletken ile yalitimi arasinda (veya komsu iletkenler arasında) yuksek voltaj uygulayan guvenlik testi. Yuksek gerilim testi, Simkab’in kalite test prosedurlerinde standart bir adimdir.
I–J
IDC (Yalitim Yerinden Cıkartmali Konnektör) – Telin yalitimini delerek elektriksel temas saglayan, telin onceden soyulmasini gerektirmeyen bir konnektör turu. IDC konnektorler, serit kablo ve duz esnek kablo montajlarinda yaygındir.
IPC/WHMA-A-620 – “Kablo ve Kablo Tesisati Montajlari icin Gereksinimler ve Kabul Kriterleri” baslikli, kuresel olarak kabul goren standarttir. IPC ve Wire Harness Manufacturer’s Association tarafindan ortaklasa yayimlanan bu standart; krimpajlar, lehimleme, kablo baglari, baglama, ekranlama ve daha fazlasi icin iscilik kriterlerini tanimlar. Simkab bu standarda tam uyumla calismaktadir. Detaylar icin sertifikalar sayfamiza bakin.
Yalitim Direnci – Bir telin yalitiminin iletkenler arasinda veya iletken ile toprak arasinda akım kaçagını ne kadar etkili bir sekilde onlediginin olcüsü. Daha yuksek yalitim direnci degerleri daha iyi yalitim butunlugunu gosterir.
Kılıf (Jacket) – Bir kablo veya kablo tesisatinin en dis koruyucu katmani. Kiliflar, uygulamanin cevresel ve guvenlik gereksinimlerine gore PVC, PUR, TPE veya LSZH (Dusuk Dumanlı Sifir Halojen) gibi malzemelerden yapilir.
JST – Tuketici elektronigi, otomotiv ve endustriyel uygulamalarda yaygin kullanilan elektrik konnektorlerinin onde gelen bir Japon ureticisi. JST konnektorler kompakt boyutlari ve guvenilirlikleri ile bilinir.
K–L
Kevlar (Aramid Fiber) – Onemli agirlik eklemeden cekme takviyesi saglamak icin kablolarda bazen mukavemet elemani olarak kullanilan guclu sentetik lif.
Baglama (Lacing) – Mumlü kordon veya baglama bandı kullanarak bir kablo tesisati icindeki tellerin demetlenmesi ve sabitleenmesi icin geleneksel yontem. Baglama duz bir profil sunar ve kablo baglarının takilma yaratabilecegi veya titresimin bag yorulmasina neden olabilecegi uygulamalarda tercih edilir.
Koruyucu Boru (Loom / Split Loom) – Bir kablo tesisatindaki telleri demetlemek ve korumak icin kullanilan oluklu veya orgu boru. Koruyucu borular asindirma koruması saglar ve ozellikle tarim ve endustriyel ortamlarda buyuk tel demetlerinin yonlendirilmesini ve yonetilmesini kolaylastirir.
M–N
Molex – Elektronik konnektorler, kablo montajlari ve ara baglanti cozumleri alanında kuresel bir uretici. Molex urunleri otomotiv, endustriyel, medikal ve telekomünikasyon uygulamalarinda yaygın kullanilir.
Cok Iletkenli Kablo – Tek bir dis kilif icinde iki veya daha fazla yalitimli iletken iceren kablo. Cok iletkenli kablolar, bireysel tel cekilmesine kiyasla yonlendirmeyi basitleştirir ve montaj süresini azaltir.
O–P
Orgu Ekran (Overbraiding) – Elektromanyetik ekranlama, mekanik koruma veya her ikisi icin bir kablo veya kablo tesisati demeti üzerine uygulanan dokuma metalik veya tekstil örgüsü. Orgu ekran, hassas elektronik sistemler icin ekranli kablo montajlarinda yaygındir.
Pin Ataması (Pinout Diagram) – Bir konnektordeki her pin veya kontagin atamasını tanimlayan — hangi telin hangi pin pozisyonuna baglandigini belirten — diyagram veya tablo. Dogru pin atamasi belgelendirmesi uretim ve saha servisi icin zorunludur.
Cekme Kuvveti Testi (Pull Test) – Krimpajli veya lehimli bir terminali telinden ayirmak icin gereken kuvveti olcen mekanik test. Cekme kuvveti testi, sonlandirmalarin terminal ureticisi ve IPC/WHMA-A-620 tarafindan belirlenen minimum tutma mukavemetini karsiladigini dogrular.
R
Halka Terminal (Ring Terminal) – Bir saplane veya vidaya sabitlenmek uzere tasarlanmis dairesel acikliga sahip krimpajli terminal. Halka terminaller guvenli, titresime dayanikli baglanti saglar ve topraklama ile guc dagitimi uygulamalarinda yaygındir.
RoHS (Zararli Maddelerin Kisitlanmasi) – Elektrikli ve elektronik urunlerde kursun, civa ve kadmiyum dahil belirli zararli maddelerin kullanimini kisitlayan Avrupa Birligi direktifi. Tum Simkab urunleri RoHS uyumlu malzemelerle uretilir. Uyumluluk belgeleri icin Beyanlar sayfamiza bakin.
REACH – Kimyasallarin Kaydi, Degerlendirilmesi, Izni ve Kisitlanmasi hakkinda Avrupa Birligi yonetmeligi. REACH uyumlulugu, uretimde kullanilan maddelerin insan sagligi ve cevre icin guvenli olmasini saglar.
S
Ekranlama – Elektromanyetik girisimi engellemek icin bir veya daha fazla iletken etrafına uygulanan iletken katman (folyo, orgu veya kombinasyon). Ekranlama, telekomünikasyon ve hassas enstrumantasyon icin sinyal tasiyan kablolarda zorunludur.
Gerilim Giderme (Strain Relief) – Bir kablo uzerindeki cekme veya bukme kuvvetlerinin sonlandirma noktasina iletilmesini onleyen mekanik unsur (baslık, kelepce veya gecis contasi gibi). Uygun gerilim giderme bir baglantinin hizmet omrunu uzatir.
Ek Yeri (Splice) – Genellikle krimpaj, lehimleme veya ultrasonik kaynak ile iki veya daha fazla tel arasinda yapilan baglanti. Ek yerleri farkli kalinliktaki telleri birlestirir, devreleri dallandirir veya hasarli iletkenleri onarir.
T
Terminal – Eslesik bir terminale, konnektör kontagina veya vida/saplane baglanmasini saglamak icin bir telin ucuna krimpajlanan veya lehimlenen metal baglanti parcasi. Terminaller halka, catalli, pin, soket, bayrak ve hizli ayırma dahil bircok formda bulunur.
TE Connectivity – Dunyanin en buyuk konnektör, sensor ve elektronik bilesen ureticilerinden biri. TE Connectivity (eski adiyla Tyco Electronics) urunleri otomotiv, endustriyel, havacilik ve enerji kablo tesisatlarinda yaygın olarak kullanilir.
Kalaylama (Tinning) – Oksidasiyonu onlemek, lehimlenebilirligi artirmak ve damarlari bir arada tutmak icin bir telin acık damarlarini ince bir lehim tabakasıyla kaplama işlemi. Kalaylama, lehimleme oncesinde yaygin bir tel hazirlama adimidir.
Izlenebilirlik – Belirli bir kablo tesisatinin uretiminde kullanilan her bilesen, malzeme ve surec adimini — hammadde lot numaralarindan son test sonuclarina kadar — takip edebilme yetenegi. Izlenebilirlik, Simkab’in kalite yonetim sisteminin temel tasidir.
U–W
UL Listesi – Bir urunun test edilmis ve belirli guvenlik standartlarini karsiladığını gosteren, Underwriters Laboratories tarafindan verilen guvenlik sertifikasi. UL listeli teller ve bilesenler, ozellikle Kuzey Amerika’da bircok uygulamada zorunludur.
Tel Kalınlığı – Bir tel iletkenin kesit alaninin olcumu, genellikle AWG (American Wire Gauge) veya mm² (metrik) olarak ifade edilir. Tel kalinligi, iletkenin akım tasima kapasitesini, direncini ve agirligini belirler.
Tel Isaretleme – Bir telin yalitimi uzerine tanimlama bilgilerinin (tel numarasi, islevi veya hedefi gibi) basılması, damgalanmasi veya etiketlenmesi islemi. Tel isaretleme, karmasik kablo tesisatlarinin montajini, sorun gidermeyi ve bakımını buyuk olcude kolaylastirir.
Kablo Tesisati (Wire Harness) – Bir sistem icerisinde elektrik gucu veya sinyalleri iletmek icin bir araya getirilmis, organize edilmis tel, kablo, konnektör ve koruyucu bilesen montaji. Kablo tesisatlari, hizmet ettikleri ekipmanin belirli geometrisine uygun olarak tasarlanir ve ozel surecler kullanilarak uretilir.
X–Z
XLPE (Capraz Bagli Polietilen) – Isiya, kimyasallara ve neme karsi mukemmel direnciyle bilinen termoset yalitim malzemesi. XLPE yalitimli teller, enerji sektoru kablo montajlari dahil yuksek sicaklik ve yuksek gerilim uygulamalarinda yaygın kullanilir.
Kablo Bagi (Zip Tie / Cable Tie) – Telleri bir arada demetlemek ve montaj noktalarına sabitlemek icin kullanilan naylon baglanti elemani. Kablo baglari, kablo tesisati uretiminde en yaygın demetleme yontemidir ve UV’ye dayanikli ve metal algilayici varyantlari dahil cesitli boyut, renk ve malzemelerde mevcuttur.
Kablo tesisati projenizde yardima mi ihtiyaciniz var? Hizmetlerimizi kesfedebilir, Kablo Tesisati Tasarim Rehberini okuyabilir veya baslamak icin teklif talebinde bulunabilirsiniz. Terimler veya standartlar hakkinda sorulariniz icin SSS sayfamizi ziyaret edin.